Jeszcze w XVIII i XIX w. bywały takie okresy, kiedy występowały dosyć duże wahania płac realnych. Ceny rosną szybciej niż płace, dlatego tak popularne są kredyty gotówkowe. Obecnie ruch cen i plac jest jednokierunkowy. Rosną one w okresach boomu (w okresach znacznej aktywizacji gospodarki), lecz nie spadają w okresach recesji (załamań gospodarczych).
W ekonomii określa się to zjawisko lepkością cen i płac, co oznacza w gruncie rzeczy zbliżoną dynamikę obu tych parametrów. Najpowszechniej stosowaną miarą inflacji jest wskaźnik cen konsumpcyjnych - CPI (consumer price index). Wskaźnik ten mierzy koszt pewnego rynkowego koszyka dóbr i usług konsumpcyjnych.
Dotyczy towarów powszechnie kupowanych przez gospodarstwa domowe. Nie powstaje on przez zsumowanie cen różnych towarów i podzielenie tej sumy przez liczbę dóbr. Wskaźnik ten konstruujemy przez porównanie cen poszczególnych dóbr z dwóch okresów, ważąc każde dobro zgodnie z jego znaczeniem ekonomicznym. Wagę danego dobra określa się i mierzy udziałem wydatków na nie w całości wydatków konsumpcyjnych. Obliczony w ten sposób wskaźnik cen konsumpcyjnych odzwierciedla dopiero ruch cen w okresie i określa poziom inflacji.